Deel 4 essay: De waarde van de digitale sociale connectie

Connectiviteit:
Het vermogen tot het aangaan van interactieve sociaal getinte verbindingen met gelijkgestemden binnen een digitaal netwerk. 

In het vierde deel van dit essay ga ik in op het begrip “verbindingen”. Dit is uitgewerkt aan de hand van beeldvorming en zichtbaarheid.

Beeldvorming
In hoeverre is informatie verkregen via digitale connecties van invloed op beeldvorming?

Social media zijn op zichzelf nooit primair bedoeld als informatiekanalen. De voornaamste functie van social media m.b.t. informeren is de “alarm functie”. Het sociale medium speelt dan een indexicale (verwijzende) rol naar een website wanneer er nieuwe actuele content is geplaatst. Verbindingen die men legt met de social media kanalen van bijvoorbeeld blogs en kranten draaien hier het meeste om.

Het is steeds moeilijker geworden om in te schatten of de informatie die je binnenkrijgt via digitale connecties waardevol is of niet. Door de hoeveelheid informatie die we op ons af krijgen is het al biologisch onmogelijk voor ons brein om het allemaal te verwerken en te waarderen. We zijn dus daardoor vooral online aan het zappen en pikken steekproefsgewijs de krenten uit de pap waarvan we denken dat we er wat mee kunnen. Naast de eerder genoemde democratisering in de media is er hierdoor ook sprake van globalisering in mediagebruik. Dat wil zeggen dat een groot deel van de wereldbevolking zich primair laat informeren door social media. Daarbij is het de vraag welke bronnen leidend zijn binnen de sociale netwerken. Zijn dat “officiële” Facebookpagina’s en Twitteraccounts of wordt er breder gekeken naar de “word of mouth” geproduceerd door een ongestructureerde diversiteit aan digitale connecties? In het laatste geval loop je door gebrek aan moderatie het risico dat de feitelijke informatie een enorme vertroebeling kent. De connecties bepalen dan grotendeels de beeldvorming. Hierdoor zou je kunnen veronderstellen dat social media veel meer directe invloed hebben op de beeldvorming rondom een bepaalde boodschap dan andere media.

Als we de mediageschiedenis induiken dan zien we dit niet geheel waar is. Het heeft ook te maken met mediumspecificiteit. Toen J.F. Kennedy zijn campagne voerde in 1960 was het medium televisie van grote invloed op het beeld van de persoon Kennedy (en vooral zijn manier van communiceren). Dit was eigenlijk belangrijker dan zijn boodschap.

kennedy

Hetzelfde proces speelde zich in een moderne digitale variant af tijdens de campagne van Barack Obama in 2008. Connectiviteit had daarin een grote invloed op de beeldvorming rondom Barack Obama. Niet alleen de boodschap zoals deze werd verteld door Obama, maar vooral de verschijningsvormen van die boodschap die middels co-creatie tot stand kwamen droegen bij aan een enorme versterking. Een grote hoeveelheid transmediale adaptaties waarmee Amerikanen hun eigen versie maakten van de “Hope” en “Yes we can” boodschap zorgden ervoor dat niet alleen Amerika in Obama ging geloven, maar ook de rest van de wereld. Obama is ook de eerste president met “eigen sociaal netwerk”. De website van Obama heeft dezelfde kenmerken als Facebook. Een knap staaltje van owned media.

Aan de andere kant zie je juist door social media veel meer een echte blik op de wereld ontstaan. Waar de gevestigde media hun “opinie filter” over de berichtgeving laten gaan is ruwe ongefilterde berichtgeving steeds meer geaccepteerd. Opmerkelijk is dat juist ook weer de andere media als televisie en papieren kranten daaraan meedoen. Recent voorbeeld waren de gruwelijke beelden van khadaffi voor wie de laatste uren hadden geslagen. In feite een (bijna live) executie op televisie uitgezonden, ruw en ongefilterd in de ether geslingerd. Waar je dan nog op internet de keuze kan maken of je naar iets kijkt kan je er tijdens het 8 uur journaal bijna niet aan ontkomen.

khadaffi1

Maar sommige gevestigde media maken dan wel weer gebruik van “the crowd” om een mening te vragen over hun manier van berichtgeving.

khadaffi2

Zichtbaarheid
In hoeverre is de zichtbaarheid van je handelingen binnen een digitaal netwerk van invloed op je connecties?

Een belangrijk gegeven is dat steeds meer bedrijven en organisaties hun social media kanalen voorop stellen in hun communicatiemix. Waar vroeger nog de website leading was zijn het nu de digitale netwerken die veelal prominent naar voren worden gebracht. Dit heeft tot gevolg dat je sympathie voor een bedrijf of organisatie direct zichtbaar is. In plaats van dat je anoniem een site bezoekt moet je zogenaamd “vriend” worden om op de hoogte te blijven. Daarmee gaat direct een mechanisme in werking waarin expressie en representatie van “de gebruiker” een rol spelen in de verbinding die men legt met het bedrijf of de organisatie.

Voor merken speelt branding een grote rol om dit proces te sturen. De beste vergelijking is te trekken met winkelen. Je loopt nu eenmaal het liefste over straat met een tasje van je favoriete merk. Zo ook binnen social media ben je “bevriend” met je favoriete merk. Steven van Belleghem beschrijft in zijn boek The Conversation Manager dit proces als merkidentificatie.

‘Het merk kan een hefboom creëren om conversaties aan te wakkeren. Dat leidt tot een hogere merkperformance. Zodra consumenten zich identificeren met een merk, ontstaat een wisselwerking tussen merk en consument. Dat heeft een positieve impact op de verkoopcijfers’ (Steven van Belleghem, 2010).

 merkidentificatie 

Bron: De Conversation Manager pag. 90

Ook bij politieke processen speelt een soortgelijk mechanisme van identificatie een grote rol. Hierbij speelt de sociale dwang nog eens extra mee. Denk maar eens aan de digitale handtekeningenacties voor allerlei ideële zaken. Op het moment dat er vele sympathie uitingen zichtbaar zijn zal de druk op het individu sterker toenemen om hieraan mee te doen.

Neem bijvoorbeeld de recente politieke revoluties. Een revolutie was in het verleden iets waar je toch vooral zichtbaar voor nieuwsmedia op de barricades moest gaan staan om gehoord te worden. Vandaag de dag is het virtueel zichtbaar maken van je connectie met een ideaal (ook al ben je niet actief betrokken bij dat ideaal) al voldoende om je te manifesteren.

Een mooi voorbeeld is de Occupy beweging. De Facebookpagina is een enorm succes getuige de hoeveelheid Likes. Maar of de Facebook sympathisanten daadwerkelijk tot actie overgaan is de vraag. Er zijn in ieder geval mensen die twijfelen aan het nut van een Facebook Like voor de strijd die zij voeren. Getuige onderstaande uitspraak.

“Though a peaceful form of protest, we did not find the ‘Like’ button to be one of our more effective tools”
~ Mohandas Karamchand Gandhi

 likefb

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: