Waarom geloven we (in) DeTelegraaf en andere kranten.

Het grootste deel van de Nederlandse bevolking zal met verontwaardiging hebben gekeken naar de uitzending van Zembla over journalistieke praktijken van De Telegraaf. De manier waarop de Rotterdamse fotograaf Leo de Deugd door journalist Martijn Koolhoven met een nepartikel in een kwaad daglicht is gesteld lijkt op de taferelen zoals we die kennen uit Engeland. De case laat onverbloemd zien dat we nog steeds het meeste vertrouwen hebben in de krant als gezaghebbend medium. Het geval staat niet op zichzelf. Er zijn ook cases van andere kranten die bijvoorbeeld integraal blogs plaatsen zonder de feiten te verifiëren. En vergeet niet de gevallen met gemanipuleerde nieuwsfoto’s. Weliswaar niet zo schadelijk als het verhaal in Zembla, maar het geeft wel een trend aan die we in de toekomst steeds vaker zullen tegenkomen.

Dit roept dan ook de vraag op of we in onze samenleving nog wel zoveel waarde hechten aan “de waarheid”. Een krant dient ons vanuit de journalistieke traditie objectief te voorzien van nieuwsfeiten. Dit is altijd de kernactiviteit geweest van de gedrukte media. Vandaag de dag is een krant veel meer een mediaplatform geworden met meerdere kernactiviteiten. Het brengen van “echte nieuwsfeiten” is al lang niet meer interessant om je staande te houden in de markt. Digitale platformen als nu.nl hebben deze markt grotendeels overgenomen. Hoe zijn de hedendaagse activiteiten van kranten dan te omschrijven?

In de uitzending van Zembla heeft men het over “actiejournalistiek” bij De Telegraaf. Het medium mobiliseert de bevolking middels stemmingmakende onderzoeken. Hiermee heeft de krant zelfs invloed op het politieke landschap in Nederland. De Telegraaf is hierin niet het enige medium. Op televisie worden we ook aardig om de oren geslagen met peilingen en omderzoeken. Denk aan Maurice de Hond in de Wereld draait door en het één vandaag opiniepanel. Misschien niet zo stemmingmakend als de “onderzoeken” van De Telegraaf, maar ook dit is een trend die blijkbaar voldoet aan een collectieve behoefte. “Harde cijfers geven zekerheid en prediken de waarheid” Het RTL nieuws is daarmee op televisie vaak nog het meest invloedrijk.

Maar waarom werkt dit allemaal zo goed en scharen we dit onder de noemer “nieuws”? Ten eerste heeft het natuurlijk te maken met een enorme concurrerende markt. Maar het is te eenvoudig om het enkel daarop te gooien. Belangrijker is een verandering in onze mediaperceptie. Ten eerste is de hogere snelheid waarmee we informatie tot ons (moeten) nemen van invloed. Ten tweede is onze behoefte aan prikkeling veel groter geworden. Zowel tekstueel als visueel. Ten derde is de emotionele factor van invloed. Dit uit zich in journalistiek die vooral opgebouwd is uit verhalen. Het liefst op een lokaal microniveau zoals het geval met Leo de Deugd. Het ironische is dat er meerdere keren op verschillende manieren een emotionele prikkeling ontstaat. Het ene platform (De Telegraaf) is hierbij een voedingsbodem voor het andere (Zembla). Vanuit transmediaal perspectief kan je ook spreken van een adaptatie naar verschillende vormen. De Telegraaf verzint het verhaal, Zembla zet het om naar een feitenrelaas. Voor beide is een publiek te vinden, en waarschijnlijk ook nog hetzelfde publiek. Dit publiek wil zich ook graag uiten over de verontwaardiging die men voelt. Zie hieronder de tweets.

20110916-233417.jpg

De uitzending van Zembla laat ook weer de macht van dat medium zien getuige het onderste bericht.

20110916-233830.jpg

Advertenties
Comments
2 Responses to “Waarom geloven we (in) DeTelegraaf en andere kranten.”
  1. frans van der reep schreef:

    http://www.pluspost.nl/populisme-en-splitsend-gedrag/40522/
    splitsend gedrag vinden we ‘lekker’…..

  2. reneboonstra schreef:

    Goed artikel over populisme en splitsend gedrag waarnaar je verwijst Frans. Of het nu de politiek is of de media we komen het overal tegen. Zodra een krant, tv programma of polticus zogenaamd het stempel populistisch krijgt dan is het fout want het past niet in onze moraal. Het is onverantwoord en we spreken er schande van. Het is net als met snacken of roken. Een groot deel van de bevolking zal zeggen dat ze het slecht vinden. En toch doen we het. Waarom? Omdat we het lekker vinden. Het is simpelweg menselijk gedrag. We zijn daar de hele dag mee bezig.

    Of je nu Geert Wilders heet, Martijn Koolhoven of Mathijs van Nieuwekerk maakt niet uit. Het mechanisme werkt hetzelfde. Het filter bepaalt hoe we iets waarderen. Daarbij bestaat er allang geen rechts of links meer. En zelfs geen waar of onwaar. Maakt het dan allemaal niets meer uit en slikken we alles voor zoete koek? Wint degene met de grootste mond altijd? Ik denk het niet. Het filter komt ook weer vanuit de massa geholpen door social media. Wisdom of crowds is daarin steeds meer het kompas om je mening te vormen of je richting te bepalen. Digitale nieuwsmedia als Nu.nl hebben dat perfect begrepen. Zij laten de massa uitgebreid, ongemodereerd reageren op hun nieuwsitems. Soms vinden daar de grootste scheldpartijen plaats. Het is een platform waarin we openbaar ons zegje kunnen doen. Vooral de kritiek op de wijze waarop Nu.nl het nieuws publiceert is vermakelijk om te lezen.

    In de toekomst gaan we dat meer zien. Het zou toch geweldig zijn als we als volk via social media live invloed kunnen hebben op de debatten in de tweede kamer. Wat dat betreft is politiek ook niets meer dan een platform. Alleen is het nu een platform met slechts een aantal schreeuwers die iedere keer weer hetzelfde toneelstukje opvoeren waarna de media weer voldoende stof heeft om er een hele lading artikelen of tv-uitzendingen aan te wijden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: