Nu zie je langzaam maar zeker de webadressen op abri’s vervangen worden door Facebook en Twitter icoontjes. Het sociale web verdringt hiermee het informatieve web. Over een jaar of 2 zal de aanwezigheid op social media belangrijker zijn dan de corporate website.

Wil je ook maar iets bereiken met social media dan zal je moeten bedenken hoe je de dialoog kan managen. Wil je effectief sociaal communiceren via social media leer dan luisteren en converseren.

Samengevat, begrip van het medium, managen van dialoog, en goede conversatie activeren rondom je merk, bedrijf of organisatie zal leiden tot positieve resultaten. Dat is waar we op moeten inzetten binnen het communicatie onderwijs de komende jaren. Social media betekent participatie van je doelgroep in je communicatie. Het is tijd om de consument serieus te nemen als marketeer. Er is sprake van “one minute branding” (Peter van den Heuvel). Iedere minuut dat er dialoog is over je merk is er sprake van branding. En die kan maar beter tot positieve merkperceptie leiden.

Social media is een communicatiemiddel. Maak niet de denkfout het middel in te zetten als alle andere (passieve) middelen. Het middel vraagt om communicatie waarmee je mensen continu dient uit te dagen tot participatie.

Presentatie Hille van der Kaa

Hille van der Kaa is eigenaar van de De Uitgeeffabriek. De Uitgeeffabriek verzorgt transmediale scripts en formats en workshops op het gebied van transmedia storytelling. Ze werkte onder meer voor De Efteling (Raveleijn) en NTR (HoelaHoep). Daarnaast is Van der Kaa als docent verbonden aan de Hogeschool van Journalistiek en Universiteit van Tilburg, waar ze de link legt tussen nieuwe vertelvormen en journalistiek.

Presentatie Didi Koller & Babbe Noya

Didi Koller en Babbe Noya hebben samen in opdracht van Radio Nederland Wereldomroep de transmediale serie “ Sam en zijn Wereldkids-reporters” geproduceerd. In deze serie worden toekomstige expatkids getriggerd om reporter te worden voor de site Wereldkids.nl. Ze gaan naar een nieuw en vreemd land en zullen tegen bepaalde problemen aanlopen, zoals heimwee, vreemd eten en het missen van hun Nederlandse vrienden. Met deze serie bereiden de kinderen zich voor op de veranderingen door verschillende opdrachten te vervullen.

Met dit project hebben zij in 2011 de zilveren SpinAward gewonnen in de categorie “Beste Jong Talent”.

Een sterk voorbeeld was enige tijd geleden te zien bij het tv programma Zembla wat onderzoek heeft gedaan naar het waarheidsgehalte van De Telegraaf (Waarom geloven we (in) DeTelegraaf en andere kranten)

Bij het cureren van content is het de vraag welke parameters je dient te hanteren. Ik vergelijk het een beetje met de televisie. Een TV programma als RTL Boulevard zal bij het cureren van hun “nieuws” waarschijnlijk vooral kijken naar het entertainmentgehalte. De wereld draait door zal meer een mix zoeken. Een zelfde vergelijking kan je maken tussen een krant als De Telegraaf en het NRC. Een mooie oplossing voor het cureren van online content zou kunnen zijn dat je de parameters kunt instellen naar aanleiding van je favoriete media. Ik stel me voor dat wanneer je het Boulevard filter op Facebook instelt je een doorlopende roddelrubriek kunt filteren uit je berichten.Terwijl het NRC filter een serieuze (geverifieerde) weergave moet kunnen geven.

Maar het zou verder kunnen gaan. Wellicht krijgen we in de toekomst te maken met branded social media. Het is niet ondenkbaar dat we te maken krijgen met sociale platformen gebaseerd op een bepaald medium. Zo zijn ook ooit de omroepen ontstaan. Deze waren weliswaar op een bepaalde politieke stroming of christelijke overtuiging gestoeld. Een dergelijke verdeling zal waarschijnlijk in deze tijd minder relevant zijn, maar er is wel behoefte aan duiding op een manier die bij je persoonlijke mediavoorkeuren past.

Het belang van verhalen vertellen brengt ook weer de behoefte aan nieuwe disciplines met zich mee. De communicatiemanager zal evolueren naar een verhalenmanager (De Verhalenmanager).

Disciplines als tekstschrijven of redactie zullen voorlopig nog wel blijven bestaan. Echter zal je van meer markten thuis moeten zijn. Het is niet ondenkbaar dat een tekstschrijver in de toekomst meer in de richting van scripts en scenario’s denkt dan enkel de beperking van statische content.

Bovenstaande blog is een reactie op het artikel De toekomst van webredactie: crossmediale curatie.

Dit platform bestaat uit de volgende onderdelen:

• Kenniscafés
• Symposia
• Onderwijsmateriaal
• Online platformen

Op 5 november 2011 zal er een mini symposium plaatsvinden tijdens het Image Festival Rotterdam.

Rondom de disciplines social media, televisie, film en gaming nodigen wij diverse sprekers uit om een presentatie te houden en te discusieren over transmedia binnen hun vakgebied. Binnenkort verschijnt hier het definitieve programma.

Voor meer info stuur even en e-mail naar: translabrotterdam@gmail.com

Aanvang: 16.00 uur

Locatie: De Gouverne Rotterdam (Oude Lantaren Venster aan de Gouvernestraat)

www.translabrotterdam.nl.

De meeste projecten die je kunt beschouwen als transmediaal komen vaak uit de film of TV hoek. Er is nog grote onbekendheid met het fenomeen transmedia waardoor deze projecten niet altijd als transmediaal worden herkend. Het zou interessant zijn als transmediaal denken meer een plek krijgt in het werkveld van de communicatieprofessional. Daar valt nog veel te winnen. In dat opzicht bestaat er in Nederland ook nog niet concreet zoiets als het transmediale productiegebied.

Het is net als met het crossmedia concept, dat een aantal jaren geleden het levenslicht zag. Het duurt enige tijd voordat een dergelijke manier van werken inbedding krijgt in de verschillende disciplines. De vraag is hoe dat met transmedia de komende jaren zal gaan. De meningen daarover zijn nu al verschillend. De één zegt dat transmedia hetzelfde is als crossmedia. De ander zegt dat transmedia alles op zijn kop zal zetten en een complete verandering van het medialandschap zal geven.

De vraag is of er daadwerkelijk een nieuw tijdperk is aangebroken in de Nederlandse mediacultuur. Wat je ziet aan transmediale projecten heeft nog vaak een experimenteel karakter. Met name bij televisie zie je dat er een zoektocht gaande is naar geschikte vormen om een programma boeiender te maken voor het publiek. De televisie is een belangrijke graadmeter voor transmedia storytelling. Dit medium geeft het beste aan wat wel en wat niet werkt. De bereidheid van Nederlanders om tijdens een TV uitzending via social media te participeren in discussies is groot. Dit is ingegeven door mobiele mogelijkheden waardoor de drempel lager is geworden. Het meest succesvol zijn natuurlijk de grote talentenshows als The Voice of Holland. Wat daar in feite gebeurt is het strategisch opbouwen van een fancultuur via verschillende media. Dit zijn projecten die vooral aanslaan bij een grote massa.

Het moeilijke aan transmedia storytelling is dat er eigenlijk nog geen goede basis is om vanuit te werken. Er zijn zoveel verschillende meningen en visies over het onderwerp dat het lastig is om op eenduidige wijze het onderwerp te benaderen. Principes als crossmedia en transmedia zijn ontstaan vanuit een transformerend medialandschap. Misschien moeten we zelfs stellen dat er sprake is van een ’mediaoverschot’. Wat je nu ziet is dat we nog een ‘restant’ oude media hebben wat we soms behouden en kunnen integreren, maar waarvan vele vormen langzaam maar zeker zullen verdwijnen. Met dat transformerende medialandschap evolueert ook onze mediaconsumptie. In het licht van al deze veranderingen reageert de communicatie- en mediawereld continu. Communicatieprofessionals moeten daarom telkens met vernieuwende creatieve concepten komen om hun doelgroepen tevreden te stellen.

Relatie tussen transmedia strategie en dialogisch denken
- Visies op transmedia en dialogisch denken
- De rol van transmedia bij het tot stand brengen van een crossmediale dialoog
- Trends en scenario’s m.b.t. transmedia

Een sterk crossmediaal concept:
- Vervult een duidelijke behoefte
- Laat de doelgroep iets beleven wat relevant is
- Vertelt een “echt” verhaal
- Beraakt en bereikt de doelgroep
- Confronteert de doelgroep

Crossmedialiteit
- Toepassing van crossmediale basisrelaties
- Synergie
- Crossovers
- Inspelen op communicatie-effectdoelstellingen

Bij transmediaal denken kan één platform al voldoende impact creëren. Daarbij zal de impact versterken als mensen meer adaptaties van een verhaal gaan volgen. De intrinsieke motivatie om dat te doen, komt dan vooral uit de inhoud van het verhaal en de vorm van de adaptatie.

Vanuit crossmedia gezien is er altijd interactie tussen de ingezette mediakanalen die noodzakelijk zijn om de doelstellingen te bereiken. Crossmedia vereist dat je cross-overs maakt om een boodschap door de kanalen heen te krijgen.

Transmedia en strategie
- Adaptaties van een verhaal op verschillende mediaplatformen
- Toepassingen van transmediaal communiceren en de voors en tegens ervan

Wat opvalt in de dialoog is dat het boek erg letterlijk als het ultieme leerboek wordt bekeken. Natuurlijk is het primair geschreven voor het HBO. Wat alleen niet uit het oog moet worden verloren is dat dit boek eerder gelezen zou moeten worden als een bloemlezing met beschouwingen, visies en modellen gericht op waar de ontwikkelingen nu staan. Het boek vormt nog maar het prille begin van een theoretisch kader wat nog lang niet klaar is. Het zit al in de titel, het is een basisboek en niet de bijbel. Het is net als met het kopen van gereedschap. Eerst koop je een handschroevendraaier en vervolgens een schroefboormachine. Als we het basisboek social media nu eens beschouwen als een degelijke handschroevendraaier en niet meteen als de superefficiënte schroefboormachine dan is het veel beter te begrijpen.

Als docent ben ik zeer blij met het boek. Dat zeg ik niet alleen omdat ik er aan mee heb geschreven. Het boek vormt een goed vertrekpunt voor mijn studenten en geeft ze een kader om verder te spitten. Dat zal hopelijk de kwaliteit van de scripties m.b.t. social media omhoog stuwen. Het grote dilemma waarmee zo ongeveer iedereen (zowel docenten als studenten) mee worstelt is hoe je social media moet beschouwen binnen een communicatieplan. Valt het onder strategie of is het “gewoon” een communicatiemiddel binnen de marketingcommunicatiemix. Het boek geeft handvaten om daar beter over na te kunnen denken. De hoofdstukken geven een brede beschouwing op social media vanuit verschillende richtingen van het communicatievak. Het laat duidelijk zien dat social media zo ongeveer alles raakt wat met communicatie te maken heeft. Daarin is een deel geschreven vanuit de wetenschap en een ander deel vanuit de toepasbaarheid. De combinatie daarvan is een bewuste keuze van de redacteuren geweest om het op die manier samen te stellen.

Net als bij alle nieuwe ontwikkelingen binnen het communicatievak is ook de duiding van het fenomeen social media schatplichtig aan een theoretisch kader uit het verleden. Alleen dien je wel de ruimte open te laten om te experimenteren met nieuwe inzichten. Als we de ontwikkeling van het marketingvak even als voorbeeld nemen dan zou het toch wel verbazingwekkend zijn als daar nog steeds exact dezelfde zaken in zouden gebeuren als 20 jaar geleden. Marketing kent een aantal basisprincipes die al jaren oud zijn en nog steeds bruikbaar. Gelukkig zijn het geen strikte regels en zijn er vele varianten ontstaan. Wanneer we social media gaan duiden aan de hand van zogenaamde internetregels dan zal je (in ieder geval als docent) snel verzuipen. Tenzij je goed de subculturen begrijpt waaruit de meeste van die regels voortkomen. In het basisboek social media staan goed bruikbare basisprincipes omschreven. Soms komen deze voort uit klassieke theorie en soms is het een vernieuwend inzicht van een auteur. Dat maakt het boek uitdagend om te lezen en zet je op zijn minst aan het denken.

Om nog even bij de marketing te blijven haal ik graag de Adformatie van 23 september aan waarin een mooi artikel staat over Peter Leeflang die afscheid heeft genomen als hoogleraar marketing aan de Rijksuniversiteit Groningen. Opmerkelijk is de kritische houding van hem door de jaren heen. Een mooie uitspraak uit 2010 gaat over de versnippering binnen de marketingwetenschap:

“Het vak is zo breed geworden. Ook bij ons zie ik steeds meer mensen die kleine stukjes goed beheersen. Kampioenen op de vierkante meter die de breedte en de relevantie van hun werk voor de praktijk niet meer goed overzien.”

Deze uitspraak illustreert voor mij de discussie tussen generalistisch en specialistisch werken. Het beroepenveld vraagt steeds meer om “social media managers” of “conversation managers”. Moeten dat dan de kampioenen op de vierkante meter zijn of mensen die altijd de breedte en de relevantie van hun werk voor de praktijk kunnen overzien. Natuurlijk zou je willen dat je kampioenen kan afleveren die ook nog eens altijd de relevantie van hun werk hoog in het vaandel houden. De praktijk is echter anders. Want de zoektocht naar de relevantie en breedte in het communicatievak is steeds moeilijker geworden. Dat vraagt om een andere benadering van literatuur. Konden we vroeger nog wegkomen met standaardwerken op het gebied van marketing en communicatie waarbij we redelijk zeker wisten dat studenten vanuit die basis voorlopig bestand waren tegen eventuele vernieuwingen. Het is nu toch wel iets anders gesteld. In deze tijd dient een studieboek eerder een gids te zijn voor de student dan de ultieme theorie. Simpelweg omdat er zoveel bronnen, beschouwingen en visies zijn te vinden dat alles ook een “beperkte houdbaarheidsdatum” heeft gekregen.

Als we het basisboek social media nu eens in dat perspectief plaatsen en het vooral een gids laten zijn waarmee studenten iets beter hun weg kunnen vinden in het snel veranderende medialandschap dan nuanceert dat de discussie. Wanneer ze het dan ook nog eens gebruiken om hun eigen mening te kunnen vormen over de uitdijende mogelijkheden om te communiceren en te participeren in deze tijd is het een prima boek.

Storytelling lijkt iets nieuws, maar eigenlijk doet een goede communicatiestrateeg niets anders dan verhalen creëren. Wanneer we kijken naar de corporate communication van organisaties dan hangt er achter alle grote merken wel een verhaal. Soms is dit op waarheid gebaseerd, maar dat hoeft niet. Verhalen kunnen ook aangedikt zijn of zelfs verzonnen.

Ervaring en beleving zijn twee primaire elementen die via een verhaal tot stand kunnen komen. Zo kom je terecht bij transmedia storytelling en social media. Storytelling is een uitermate geschikte methode om gedachtegoed met een bepaalde visie, de persoonlijkheid of de kernwaarden van een organisatie of een cultureel doel over te brengen.

Mediaplatformen
- Wat is storytelling?
- Mediumspecifiteit
- Mediagedrag
- Interactiviteit
- Verhaalstructuur

Social media zullen vooral gezien gaan worden als sociale platformen.

Massamedia hebben enkel nog nut om de activatie richting digitale media op gang te brengen.

Een product of dienst is in de toekomst in verschillende verschijningsvormen op uiteenlopende platformen als verhaal te volgen.

Mediaplatformen die op de meest natuurlijke en authentieke manieren integreren in culturen en sociale klassen zullen het meest effectief zijn.

Naast social media zal er iets gaan ontstaan als sociale participerende communicatie.

Reclame is in de toekomst te remixen tot een eigen verhaal.

Social content van consumenten zal steeds meer gebruikt worden binnen commerciële content.

Beeldmanipulatie zal steeds meer geaccepteerd worden.

Het beroep journalist zal vervangen worden door een verhalenmanager.

De krant zal een platform worden waarin een mix komt van nieuws ontstaan door co-creatie, gesponsord nieuws en fictief nieuws.